Direnç Nedir?

By | Nisan 29, 2013

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
Direnç Nedir?
6.
Devreleri inceleyerek aşağıdaki soruları yanıtlayınız.
1 ve 2 nolu devreler için;
• Hangi devrenin direnci daha büyüktür? Neden?
2 nolu devrenin direnci büyüktür. Çünkü devreye iki direnç bağlanmıştır.
• Hangi devredeki lamba diğerine göre daha parlak ışık verir? Neden?
1. devredeki lamba diğerine göre daha parlak ışık verir. Çünkü devrenin direnci diğerine
göre küçüktür.
1
2
. Çalışma kitabının 66. sayfasındaki 6.
uygulamayı yaptırınız.
 Sınırlama
2.8 Ohm Yasasının ispatı 7. sınıfta verilecektir.
Burada sadece birim olarak verilecektir.
Bunları Biliyor musunuz?
Öğrencilerin dikkatini ders kitabının
131. sayfasındaki “Bunları Biliyor musunuz?”
bölümüne çekiniz.
Bilgi Notu
Öğrencilerin, ders kitabının 131. sayfasındaki
“Bilgi Notu” bölümünü okumalarını, bazı yalıtkan
madelerin bazı koşullarda iletkenlik özelliği
kazanabileceğini fark etmelerini sağlayınız.
131
132
Etkinliklerinizde kullandığınız elektrik devresi pil, ampul, anahtar ve iletken kablodan oluşur. Devreyi
oluşturan tüm elemanlar iki uca sahiptir. Devre tamamlanırken bu uçlar birbirine yan yana bağ-
lanır. Acaba tüm devre elemanlarının direnci var mıdır?
Aşağıdaki etkinliği yaparak tüm devre elemanlarının direncinin olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
Günlük yaşamda kullandığımız
birçok alette birbirinden farklı devre
elemanları vardır. Bu devre elemanları
iletken ve yalıtkan maddelerden
yapıldığı için farklı direnç
değerlerine sahiptir. Bir devre elemanı
nın direnci direnç ölçer (ohmmetre)
ile ölçülür. Örneğin, bir devre
elemanı olan pilin iki ucu vardır.
Pilin direncini ölçmek için iki ucunu
direnç ölçerin iki ucuna dokundurmak
gerekir.
Analog direnç ölçer Dijital direnç ölçer
HAYDİ YAPALIM
1. Devre elemanlarının dirençlerini nasıl ölçeceğinizi tahmin ederek defterinize not ediniz.
2. Devre elemanlarını direnç ölçerin iki ucu arasına ayrı ayrı yerleştirerek dirençlerini ölçünüz.
Ölçüm sonuçlarını defterinize yazınız.
3. Daha sonra sırasıyla bakır, nikel-krom ve demir tellerin iki ucunu direnç ölçerin iki ucu arası
na yerleştiriniz. Dirençlerini ölçüp defterinize yazınız.
SORULARI YANITLAYALIM
Devre elemanlarını ve iletken telleri neden direnç ölçerin iki ucu arasına yerleştirdiniz?
• pil (1,5 V) • bağlantı kabloları
• ampul (1,5 V) • direnç ölçer
• iletken teller (aynı uzunluk ve aynı kesit alanına sahip bakır, nikel-krom, demir)
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
Devre Elemanlarının Dirençleri
133
George Simon Ohm, 1789 yılında Almanya’da dünyaya gelmiştir.
Ohm, çocukluğunu babasının çilingir atölyesinde geçirmiştir. Lise döneminden
sonra matematik ve Şzik eğitimi almıştır.
1817’de Köln Lisesinde öğretmenliğe başlamıştır. Görevi sırasında
okulunun laboratuvarında araştırmalar yapmış ve Şzik alanında
buluşları burada gerçekleştirmiştir.
1827’de çıkardığı kitabında bugün “Ohm Kanunu” olarak bilinen çalışmasını yayımlamıştı
r.
Bu kitapta elektrik olaylarının açıklaması matematiksel bağıntılarla anlatılmıştır.
Ohm’un bilime yaptığı katkılar o hayattayken takdir edilmemiştir. Ancak ölümünden yaklaşı
k 30 yıl sonra dirençle ilgili yaptığı çalışmalardan dolayı adı direnç birimi ohm olarak kullanı
lmaya başlamıştır.
Elektrik sobası, ütü, elektrikli fırın, saç kurutma makinesi ve su ısıtıcı gibi cihazlar yapılırken kullanı
m amacına uygun dirençli tellerden yararlanılır. Bu cihazların içinde kullanılan teller büyük dirençlidir.
Evlerimize elektrik taşıyan teller ve elektrikli aletlerin bağlantı kabloları ise küçük dirençlidir.
Bilgi Notu
George Simon Ohm
• Daha sonra sırasıyla bakır, nikel-krom ve demir
tellerinin iki ucunu direnç ölçerin iki ucu arası-
na yerleştirmelerini ve ölçtükleri direnç değerlerini
defterlerine yazmalarını söyleyiniz.
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki soruya öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
Her devre elemanın (pil, anahtar, ampul vb.) iki
ucu vardır. Bu nedenle devre elemanları direnç ölçerin
iki ucuna bağlanır.
Ders kitabının 133. sayfasındaki resimleri inceletiniz.
Günlük yaşamda kullandığımız elektrik sobası,
ütü ya da elektrikli fırının her zaman aynı ısı-
yı vermesini istemeyiz. Bu tür araçlarda devre elemanı
olarak kullanılan dirençler değiFiken dirençlerdir.
DeğiFiken dirençlerle farklı miktarda ısının yayılması
sağlanabilir, bilgisini veriniz.
Günlük yaşamda kullanılan bir devre elemanı
olan pilin bir direnci olduğunu belirtiniz.
Dersin İşlenişi
Öğrencilere, ders kitabının 132. sayfasındaki
“Devre Elemanlarının Dirençleri” etkinliğini yaptırınız.
Toplam süre : 40 dk
Ön hazırlık : 10 dk
Uygulama : 25 dk
Tartışma : 5 dk
“Devre Elemanlarının Dirençleri”
Etkinlikte;
• Kullanılacak malzemeleri kontrol ediniz.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
• Gerekli güvenlik önlemlerini alınız.
Yöntem: Gözlem, çıkarım yapma
• Etkinlik bittikten sonra her öğrenci için etkinlik
değerlendirme formunu (Ek-1) doldurup dosyaları
nda saklayınız.
• Öğrencilerin, gruplar için hazırlanan değerlendirme
formunu (Ek-2) doldurmalarını sağlayınız.
• Öğrencilerden ikişerli gruplar oluşturunuz.
• Deneye başlamadan önce devre elemanları-
nın dirençlerini nasıl ölçeceklerini tahmin edip defterlerine
not etmelerini isteyiniz.
• Devre elemanlarını direnç ölçerin iki ucu arası
na ayrı ayrı yerleştirerek dirençlerini ölçmelerini
söyleyiniz.
ETKİNLİK
Bilgi Notu
Öğrencilere, ders kitabının 133. sayfasındaki
“Bilgi Notu” bölümünü okutunuz.
132
Bu bölüm için
öngörülen süre 2 ders
saatidir.
Kazanımlar
2.9. Ampulün de bir iletken telden oluştuğunu ve bir direncinin olduğunu fark eder.
2.10.Direncin değerinin artması veya azalmasının ampulün parlaklığını nasıl değiştirdiğini deneyerek keşfeder
(BSB-30, 31).
2.11.Devredeki ampulün parlaklığını değiştirebilmek için basit bir reosta modeli tasarlar ve yapar (FTTÇ-
5).
Bilimsel Süreç Becerileri
30. İşlenen verileri ve oluşturulan modeli yorumlar.
31. Elde edilen bulgulardan desen ve iliFikilere ulaşır.
Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre (FTTÇ) Kazanımları
5. Birçok teknolojik ürün veya sistemin sorun, gereksinim veya talepleri karşılamak amacıyla geliştirilebileceğ
ini; ancak teknolojinin daima her sorun veya gereksinime yönelik mutlak çözümler üreterek
bunları ortadan kaldıramayacağını anlar.
134
Hepiniz ampulleri yakından tanıyorsunuz. Şekilleri
farklı da olsa çalışma şekli, yapılışı birbirine çok
benzer. Ampulün Şlamanına dikkatle bakınız. Tungstenden
yapılmış sarmal hâldeki iletken teldir. Öyle
ise ampul de bir dirençtir.
Basit elektrik devresinde ampulün parlaklığını
değiştirmek için devreye yeni ampuller ilave etmiştiniz
ve iletken teli değiştirmiştiniz. Elektrik devresine
dirençler ekleyerek de ampulün parlaklığını değiştirebilir
misiniz?
Aşağıdaki etkinliği yaparak bunu gözlemleyebilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir