ELEMENTLER-BİLEŞİKLER MOLEKÜLLER

By | Nisan 28, 2013

ELEMENTLER-BİLEŞİKLER MOLEKÜLLER
2. BÖLÜM
Anahtar Kavramlar:
• Element • Molekül
• Bileşik
Yukarıdaki resimleri inceleyiniz. Günlük yaşamda sıkça kullandığı
nız bazı cisimler ve besinler görüyorsunuz.
Acaba kalem, fırça, macun, sepet gibi cisimler ile yumurta,
elma, marul gibi besinlerin birbirinden farklı olmasının nedeni
farklı atomlardan oluşmaları olabilir mi?
Resimde gördüğünüz yumurtaların konulduğu sepet ile penceremize
korunmak için takılan parmaklıkları oluşturan atomlar
aynı cins midir?
Anahtar Kavramlar:
• Element • Bileşik
• Molekül
Ana Fikir
Maddelerin farklı olmasından yola çıkarak
atomların da farklı olabileceğini, element, bileşik
ve molekül kavramlarını öğrenmek.
Etkinlik Listesi
• Model Yapalım
• Tanecik modeli
• Kırmızı, mavi toplar
Önerilen Yöntem ve Teknikler
Tahmin etme, gözlemleme, araştırma, buluş
yoluyla eğitim, açıklama, gezi gözlem.
B. ELEMENTLER-BİLEŞİKLERMOLEKÜLLER
2. Bölüm
Derse Hazırlık
• Anahtar kavramları tahtaya yazınız. Öğrencilerinizden
bu kavramları okumalarını ve kavramlar
hakkındaki düşüncelerini defterlerine yazmaları
nı isteyiniz.
• Anlamlarını öğrendikçe kelimeler hakkındaki
düşünceleri ile kelimelerin kavramsal karşılıklarını
karşılaştırmalarını isteyiniz. Bu uygulamanın öğ-
rencilerin kendilerini değerlendirmeleri açısından
önemli olduğunu, yanılgılarını ve bilgi düzeylerini
fark etmelerini sağlayacağını belirtiniz.
• Ders kitabının 96. sayfasındaki resimleri inceletiniz.
Soruları öğrencilere yönelterek öğrencilerin
ön bilgilerini yoklayınız.
98
Öğrencilere, ders kitabının 97. sayfasındaki
“Model Yapalım” etkinliğini yaptırarak elementlerin
özelliklerini anlatınız.
Etkinlik sonunda cisim örnekleri (demir parmaklı
k, bakır cezve, gümüş yüzük gibi) vererek bunları
n atomların bir araya gelmesiyle oluştuğunu belirtiniz.
Bakırdan yapılan cezve ile bakır elektrik kabloları
nı oluşturan bakır atomlarının aynı büyüklük ve
şekilde olduğuna vurgu yaparak elementi tanımlayı
nız.
Toplam süre : 40 dk
Ön hazırlık : 10 dk
Uygulama : 25 dk
Tartışma : 5 dk
97
Maddelerin atomlardan oluştuğunu öğrenmiştik.
Demir çubuk, bakır cezve, gümüş yüzük,
musluk ve kaşık bir çok atomun bir araya gelmesiyle
oluşmuştur.
Bakır cezveyi oluşturan atomları gözle görebilecek
olsaydık atomların aynı büyüklükte ve
şekilde olduklarını fark ederdik. Bakırdan yapı-
lan elektrik kablolarını oluşturan atomlarla bakır
cezveyi oluşturan atomlar aynı büyüklükte ve şekildedir.
Etkinliğinizde oluşturduğunuz mumlu-
ğun gümüşten olduğunu varsayarsak gümüş
mumluk ile gümüş yüzük aynı büyüklük ve şekildeki
atomlardan oluşmuştur.
Aynı cins atomlardan oluşan baFika maddelere
ayrıştırılamayan saf maddelere element adı
verilir. Elementlerin atomları tek çeşittir. Bu nedenle
saf maddedir.
Hidrojen, oksijen, karbon, iyot ve tüm elementler
atomlardan oluştuğuna göre bu elementler
neden birbirinden farklıdır?
Günlük yaşamda kullandığımız tencere, mumluk, kaşık vb. malzemeler nelerden oluşmuştur?
Aşağıdaki etkinliği yaparak sorunun cevabını bulabilirsiniz.
Hidrojen atomu Oksijen atomu İyot atomu
HAYDİ YAPALIM
1. Üç paket oyun hamurunu birleştirerek yandaki şekilde gördüğünüz
mumluğun bir parçasının modelini oluşturunuz.
2. Oluşturduğunuz bu modeli birbirine eşit ve mümkün olduğunca küçük
parçalara ayırınız.
3. Bu parçalara küre şeklini veriniz.
4. Oluşturduğunuz kürelerin şeklini bozmadan 1. basamakta yapmış
olduğunuz modeli tekrar oluşturmaya çalışınız.
SORULARI YANITLAYALIM
1. Modelini yaptığınız mumluğu oluşturan en küçük oyun hamuru sizce ne olabilir?
2. Aynı çeşit küre şeklindeki oyun hamurunu bir araya getirdiğinizde ne elde ettiniz?
Karbon atomu
• oyun hamuru (aynı renkte 3 paket)
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
Model Yapalım
“Model Yapalım”
Etkinlikte;
• Kullanılacak malzemeleri kontrol ediniz.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Gerekli güvenlik önlemlerini alınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
Yöntem: Gösterip-yaptırma
• Öğrencilere şekilde gördükleri mumluğun bir
parçasının modelini oyun hamurundan oluşturmaları
nı söyleyiniz.
• Oluşturdukları modeli birbirine eşit ve mümkün
olduğunca küçük parçalara ayırmalarını isteyiniz.
• Hidrojen, oksijen ve iyot gibi maddelerin modellerini
öğrencilere göstererek yaptıkları modelle
karşılaştırmalarını söyleyiniz. Modelleri inceletiniz.
• Aynı cins atomlardan oluşan, baFika maddelere
ayrışmayan saf maddelere element denir, tanı
mlamasını yapınız.
• Bu parçalara küre şeklini verdiriniz.
• Oluşturdukları kürenin şeklini bozmadan
1. basamakta yapmış oldukları modeli tekrar oluşturmaları
nı söyleyiniz.
ETKİNLİK
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki sorulara öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
1. Mumluk parçası modelini oluşturan tanecikler
atomlardır.
2. Modellemede küre şeklindeki oyun hamurları
atomları temsil ettiğinden elde edilen model de
aynı cins atomların oluşturduğu maddedir.
[!] Uyarı: 
2.1, 2.2 Burada hidrojen, oksijen, karbon ve iyot
sadece adları ile tanıtılacaktır. Model atomlar farklı
renk ve büyüklükte seçilebilir (hidrojen en küçük,
iyot en büyük…). Farklı elementlerin adları ve sembolleri
verilmeyecek, element kavramı sadece model
üzerinde sezdirilecektir. Bu konudaki ayrıntılı
bilgi 7. sınıf “Maddenin Yapısı ve Özellikleri” ünitesine
ertelenecektir.
99

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir