Işığın Yansıma Deneyi

By | Mayıs 2, 2013

HAYDİ YAPALIM
Not: El fenerinden düzgün ışık demeti elde etmek için
kartondan el fenerinin camı kadar büyüklükte bir parçayı
makasla kesiniz. Kartonun tam orta kısmına eşit büyüklükte
üç delik açınız ve el fenerinin camına bantla tutturunuz.
1. Kareli kâğıdı masanın üzerine yerleştiriniz.
2. Düz aynayı oyun hamuru yardımıyla masaya dik olacak
biçimde kâğıdın çizgilerinden birinin üzerine yerleştiriniz.
3. El fenerini yakınız. Elde ettiğiniz ışık demetini farklı açı-
larla düz ayna yüzeyine gönderiniz. Işık demetini gözlemleyiniz.
4. Öğretmeninizden yardım isteyerek kâğıt üzerindeki aynaya dik olan çizgilerden birini işaretleyiniz.
5. Aynaya dik olan çizginin aynayı kestiği noktaya el feneri ile bir ışık demeti gönderiniz. Yansı
yan ışını gözlemleyiniz.
6. Öğretmeninizden yardım isteyerek düzlem aynaya gelen ve yansıyan ışınların aynaya inen
dik doğru parçası ile yaptığı açıları ölçünüz. Gözlemlerinizi aşağıdaki gibi bir tablo oluşturarak
not ediniz.
SORULARI YANITLAYALIM
1. Gelen ve yansıyan ışınların bulunduğu yer için ne söyleyebilirsiniz?
2. Gelme ve yansıma açıları arasında nasıl bir iliFiki vardır?
• düz ayna
• kareli kâğıt
• oyun hamuru
• karton
• makas
• el feneri
• selobant
• cetvel
• açı ölçer
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
Yansımanın da Kuralı Var
.Çalışma kitabı
nızın 101. sayfası
ndaki 3 ve 4.
uygulamaları yapı
nız.
Aşağıdaki resmi inceleyiniz. Karanlıkta bekleyen bu çocuğu, en az sayıda düzlem ayna kullanarak
nasıl aydınlatabilirsiniz? Şekil üzerinde çizimlerle gösteriniz.
Işığı Yansıtarak Taşı
4.
Cisimleri Nasıl Görürüz?
3.
Tolga’ya top ve yanmakta olan ampul verilmiştir. Tolga’nın topu görmesi olayında ışığın izlediği
yolu tahmin ediniz. Tahminlerinizi yazınız ve resim üzerine ışın çizerek gösteriniz.
Tahminleriniz: Işık kaynağından çıkan ışınlar top üzerine düşer. Top bu ışınları yansıtır. Yansı-
yan ışınlar gözümüze gelir. Böylece cisimleri görürüz.
101
IŞIK VE SES
“Yansımanın da Kuralı Var”
Etkinlikte;
• Kullanılacak malzemelerin önceden temin
edilmesini ve ön hazırlığın bir hafta önce yapılması
nı sağlayınız.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Gerekli güvenlik önlemlerini alınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
Yöntem: Gösterip-yaptırma, matematiksel ve
mantıksal yöntem
• Etkinlik sonunda her öğrenci için öğrenci
gözlem formunu (Ek-1) doldurup dosyalarında
saklayınız.
• Öğrencilerin, gruplar için hazırlanan değerlendirme
formunu (Ek-2) doldurmalarını sağlayı-
nız.
• Öğrencilerinizi üçerli gruplara ayırınız.
• Öğrencilere bulundukları ortamı karartmaları
nı söyleyiniz.
• Duvarı hedef olarak belirletip sıralarını duvara
yaslamalarını isteyiniz.
• Alüminyum folyoyu sıranın üzerine yerleştirip
el fenerinin ışık vermesini sağlayınız ve alüminyum
folyo üzerine tutarak duvarı gözlemleyiniz.
• El fenerinin yatay düzlem ile yaptığı açıyı de-
ğiştirerek duvardaki ışıklı gölgenin hareketini takip
ediniz.
• Aynı işlemi siyah kâğıt, beyaz kâğıt ve düz
ayna ile yineleyiniz. Gözlemlerinizi not ediniz.
ETKİNLİK
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki sorulara öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
1. İkisi de aynı ortamdadır. Sadece ışık doğrultu
ve yön değiştirmiştir.
2. Gelme açısı = Yansıma açısı
202
Etkinlik sırasında, düzlem aynaya gelen ve yansı
yan ışınların, normal doğrusu ile yaptığı açıları
ölçmeleri için öğrencilere yardımcı olunuz.
Görme olayının, ışık kaynağından cisimler üzerine
düşen ışığın yansıyarak gözümüze gelmesi olduğ
unu vurgulayınız.
Kaynağından çıkan ışığın, bir yüzeye çarparak
bulunduğu ortama geri dönmesi olayına yansıma
adı verildiğini belirtiniz. Farklı yüzeylerde yansımanı
n nasıl olduğunu öğretmek için öğrencilere ders
kitabının 199. sayfasındaki “Farklı Yüzeylerde Yansı
ma” etkinliğini yaptırınız.
Toplam süre : 20 dk
Ön hazırlık : 5 dk
Uygulama : 10 dk
Tartışma : 5 dk
199
Herhangi bir ışık kaynağından yayılan ya da parlak bir yüzeyden yansı-
yan ışığa ışık ışını denir. Işık ışını doğrusal bir çizgi ile gösterilir. Işığın yayı
lma ve ilerleme yönü, üzerine konan ok işareti ile belirlenir.
Işık kaynağından çıkıp aynaya ulaşan ışık
ışınlarına gelen ışın, yüzeye çarptıktan sonra
geldiği ortama geri dönen ışına yansıyan ışın adı
verilir. Ayna yüzeyi ile 90° lik açı yaparak şekilde
çizilen hayali çizgiye de yansıtıcı yüzeyin normali
adı verilir. Gelen ışın ile yüzey normali arasında
kalan açıya gelme açısı, yansıyan ışınla yüzey
normali arasında kalan açıya da yansıma
açısı denir. Işık ışınlarının geliş doğrultusu de-
ğiştikçe yansıyan ışının doğrultusu da değişir.
Yansıma olayının kanunları vardır. Bunlar;
1. Gelen ışın, yansıyan ışın ve normal aynı düzlemdedir.
2. Gelme açısı, yansıma açısına eşittir.
Yansıma kanunları sadece düz yüzeylerde mi geçerlidir? Bunu aşağıdaki
etkinliği yaparak öğrenebilirsiniz.
.Çalışma kitabı
nızın 102. sayfası
ndaki 5. uygulamayı
yapınız.
Normal
Ayna
Gelme
açısı
Yansıma
açısı
Yansıyan
ışın
Gelen

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir