Katılar da Sesi İletir mi

By | Nisan 29, 2013

Katılar da Sesi İletir mi?
Dersin İşlenişi
“Dışarıdan sınıf kapısını vurduğunuzda öğretmeniniz
ve arkadaşlarınız bu sesi işitir? Neden?”
vb. sorular sorarak öğrencilerin ön bilgilerini tekrar
yoklayınız.
Öğrencilere, ders kitabının 216. sayfasındaki “İp
Telefon” etkinliğini yaptırınız.
Toplam süre : 20 dk
Ön hazırlık : 5 dk
Uygulama : 10 dk
Tartışma : 5 dk
216
• Katılar da Sesi İletir mi?
Dışarıdan sınıfın kapısını vurduğunuzda öğretmeniniz
ve arkadaşlarınız bu sesi işitir. Ses hangi
ortamda iletilmiş olur?
Aşağıdaki etkinliği yaparak bunu gözlemleyebilirsiniz.
Kullandığınız ip telefon modelinde arkadaşınızın ağzından çıkan ses havadan
geçerek kâğıt bardağa ulaşır. Sonra ipe, ipten ikinci kâğıt bardağa ulaşır.
Daha sonra ses havadan geçerek sizin kulağınıza ulaşır. Böylece ses katı ve
gaz ortamlarda da iletilmiş olur.
HAYDİ YAPALIM
1. Sınıfta ikişerli gruplar oluşturunuz.
2. Kâğıt bardakların tabanına kalemle küçük delikler
açınız.
3. İpin uçlarını bardakların tabanına açtığınız
deliklerden geçiriniz ve uçlarına birer tane
ataş bağlayınız.
4. Arkadaşınız bardağın içine fısıltı şeklinde konuşurken
siz diğer bardaktan dinleyiniz. Siz
konuşurken de arkadaşınız dinlesin. Gözlemlerinizi
not ediniz.
5. Aynı işlemleri kâğıt bardak ve bakır tel kullanarak
yineleyiniz. Gözlemlerinizi not ediniz.
SORULARI YANITLAYALIM
1. Arkadaşınızın ağzından çıkan ses hangi katı maddelerden geçmiştir?
2. Bakır tel kullanmaktaki amacınız ne olabilir?
• kâğıt bardak (4 adet)
• ip
• ataş (4 adet)
• kalem
• bakır tel
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
İp Telefon
“İp Telefon”
Etkinlikte;
• Kullanılacak malzemeleri kontrol ediniz ve ön
hazırlığın bir hafta önce yapılmasını sağlayınız.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
Yöntem: Gösterip-yorum yapma
• Etkinlik bittikten sonra her öğrenci için etkinlik
değerlendirme formunu (Ek-1) doldurup dosyaları
nda saklayınız.
• Öğrencilerin, gruplar için hazırlanan değerlendirme
formunu (Ek-2) doldurmalarını sağlayı-
nız.
• Etkinlik sonunda sesin katı ve gaz ortamlarda
iletildiği bilgisine ulaşılmasını sağlayınız.
• Öğrencilerden ikişerli gruplar oluşturunuz.
• Kâğıt bardağın tabanına kalemle küçük delikler
açmalarını sağlayınız.
• İpin uçlarını bardakların tabanına açılan deliklerden
geçirmelerini ve uçlarına birer ataç bağ-
lamalarını isteyiniz.
• Öğrencilerden biri bardağın içine fısıltı şeklinde
konuşurken diğerinin öbür bardaktan dinlemesini
ve gözlemlerini not etmesini söyleyiniz.
• Aynı işlemleri kâğıt bardak ve bakır tel kullanarak
yineletiniz.
ETKİNLİK
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki sorulara öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
1. Kağıt bardak, ataş ve ip olmak üzere üç katı
maddeden geçmiştir. Ağızdan çıkan ses kağıt
bardağı oluşturan tanecikleri titreştirir. Bu titreşim
ataş ve ipe iletilir. Titreşim ses olarak duyulur.
2. Bakır tel kullanıldığında daha iyi duyulur.
Çünkü bakır telin tanecikleri arasındaki boşluk
yok denecek kadar azdır. Bu nedenle tanecikteki
titreşim son taneciğe kadar aktarılır ve ses rahatlı
kla duyulur.
 Ders İçi İliFikilendirme
3.9 6. sınıf “Madde ve Değişim” öğrenme alanı
“Maddenin Tanecikli Yapısı” ünitesi ile iliFikilendirilir.
Kavram Yanılgısı
Bazı öğrenciler sesin boşlukta da yayılabilece-
ğini düşünebilir.
Etkinlik sonunda öğrencilerin sesin katı ve gaz
ortamlarda iletildiğini kavramalarını sağlayınız.
223
. Çalışma kitabının 113. sayfasındaki 17,
18 ve 19. uygulamaları yaptırınız.
Öğrencilere katı, sıvı ve gaz ortamlar olmadan
sesin yayılıp yayılamayacağını, astronotların uzayda
nasıl haberleştiklerini sorunuz. Bu konudaki ön
bilgilerini kontrol ediniz.
Bu soruları yanıtlamak için öğrencilere, ders kitabı
nın 217. sayfasındaki “Fanustaki Ses” etkinli-
ğini yaptırınız.
Toplam süre : 20 dk
Ön hazırlık : 5 dk
Uygulama : 10 dk
Tartışma : 5 dk
217

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir