Kütle çekim kuvveti

By | Nisan 28, 2013

Kütle çekim kuvveti • Kütle
• Ağırlık
Anahtar Kavramlar:
• Kütle çekim kuvveti • Kütle
• Ağırlık
Ana Fikir
Kütleye etkiyen yer çekimi kuvvetinin ağırlık olduğ
unu kavramak.
Etkinlik Listesi
• Ağırlığı Ölçelim
Önerilen Yöntem ve Teknikler
Tahmin etme, gözlemleme, buluş yoluyla eğitim,
açıklama, gezi gözlem, beyin fırtınası.
4. Bölüm Ç. A/IRLIK BİR KUVVETTİR
78
78
Ağaçlardan düşen yaprakları, yüksekten düşen bütün cisimleri, yağmur damlalarını, kar tanelerini;
yamaç paraşütçülerini, kaydıraktan kayan çocukları yerin merkezine doğru çeken bir kuvvet olduğ
unu anımsayınız.
Tüm gök cisimleri, üzerindeki varlıklara çekim kuvveti uygular. Gök cisimlerinin uyguladığı bu çekim
kuvvetine kütle çekim kuvveti denir. Yerkürenin cisimlere uyguladığı çekim kuvvetine de yer çekimi
kuvveti adı verilir.
Aşağıda bazı gezegenlerin ölçeksiz büyüklüğü verilmiştir. 1 kg’lık bir cisme hangi gezegen daha
büyük kütle çekim kuvveti uygular? Neden? Tartışınız.
Bir gök cisminin kütle çekim kuvvetinin
büyüklüğü, o gök cisminin
kütlesine bağlıdır. Kütlesi büyük olan
gök cisminin bir cisme uyguladığı
çekim kuvveti de büyüktür.
Yandaki fotoğrafta Ay yüzeyinde
yürüyen bir astronota Ay tarafından
kütle çekim kuvveti uygulanmaktadı
r.
Bu astronota Dünya yüzeyinde
uygulanan çekim kuvveti Ay’dakinden
daha büyüktür.
Bunları Biliyor musunuz?
Ünlü bilim adamı Isac Newton (Ayzek Nivtın) bir elmanın ağaçtan yere düştüğ
ünü görmüş. Ağacın altında dinlenirken bunun nedenini araştırarak yerin elmaya
uyguladığı çekim kuvveti, elmanın yere uyguladığı kuvvetten daha büyük
olduğundan elma yere düşmüştür, sonucuna varmıştır.
Uyarı: Öğrencilerinizi, bir sonraki
derste yapılacak olan etkinlikte kullanı-
lacak olan dinamometre (0-10 N ölçekli),
bardak, ip, defter ve kalemi önceden
temin etmeleri konusunda uyarınız.
!
Dersin İşlenişi
“Ağaçların yaprakları neden aşağıya doğru düşer?
Yağmur damlalarının ve kar tanelerinin hareket
yönü neden yerin merkezine doğrudur?” vb.
günlük yaşamla ilgili soruları öğrencilere yönelterek
4 ve 5. sınıfta edindikleri bilgileri anımsamalarını
sağlayınız ve tartışma ortamı yaratınız.
Ağaçlardan düşen yaprakları, yağmur damlaları
nı, kar tanelerini, yamaçtan kayan kayakçıları vb.
yerin merkezine doğru çeken bir kuvvet olduğunu
anımsatınız.
“Bu kuvveti nasıl adlandırırsınız?” sorusunu öğ-
rencilere sorunuz. Aldığınız yanıtları değerlendirerek
eksiklikleri tamamlayınız.
Ders kitabının 78. sayfasını okutarak öğrencilerin
görsel okuma ve sunu yapmalarını sağlayınız.
Evrende kütlesi olan her cismin birbirini çektiğini
ve bu çekim kuvvetinin kütlelerin büyüklüğüne
bağlı olduğunu anlatınız.
Dünya ile yeryüzündeki cisimler arasındaki çekim
kuvvetine yer çekimi kuvveti dendiğini söyleyiniz.
Bu çekim kuvvetinin yönünün yerin merkezine
doğru olduğunu vurgulayınız.
Yerin cisme uyguladığı çekim kuvvetine o cismin
ağırlığı denir, tanımlamasını yapınız. Buna göre
de ağırlığın bir kuvvet olduğunu ve dinamometre
ile ölçüldüğünü söyleyiniz.
Bunları Biliyor musunuz?
Öğrencilerinizi, ünlü bilim insanı İsac
Newton (Ayzek Nivton)’ın çalışmaları-
nı incelemeye yönlendiriniz.
[!] Uyarı:
Yer çekimi kuvvetinin yönünün yerin merkezine
doğru olduğu vurgulanmalıdır.
Kavram Yanılgısı
Öğrenciler; yer çekimi kuvvetinin aynı anda sadece
bir cisme etki edebileceği yanılgısına düşebilir.
Öğretmen notu

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir