Kuvvetlerin Doğrultusu ve Yönü

By | Nisan 20, 2013

KUVVET VE HAREKET
Kuvvetlerin Doğrultusu ve Yönü
11.
Aşağıdaki ifadelerde varlıklara etkiyen kuvvetleri çiziniz. Kuvvetlerin yön ve doğrultularını belirtiniz.
a. Yerde yuvarlanan top b. Yukarı doğru dikey olarak fırlatılan taş
c. Sıradan düşen silgi d. İp çekme yarışı yapan çocuklar
e. Atın çektiği araba f. Ağaçtan düşen elma
Uygulanan kuvvetin doğrultu ve
yönü
74
74
Eğer bir cisme yatay düzlemde (sürtünmenin olmadığı var sayılan) zıt yönlü ve
eşit büyüklükte iki kuvvet etki ediyorsa net kuvvet sıfır olur. Bu durumda cisim, dengelenmiş
kuvvetlerin etkisi altındadır. Dengelenmiş kuvvetlerin etkisindeki cisimler
ya hareketsizdir ya da hareketini düzgün ve doğrusal bir yolda sabit süratle devam
ettirir.
Aşağıdaki etkinliği yaparak birlikte inceleyelim.
HAYDİ YAPALIM
1. Sınıfta ikişerli gruplar oluşturunuz. Dinamometreleri A ve B olarak adlandırınız.
2. Tahta takozun ortasındaki halkaya 60 cm uzunluğunda iki ip bağlayınız.
3. İplerin uçlarını dinamometrelerin çengellerine bağlayınız.
4. Masa kıskancını sıranızın kısa kenarlarından birine sabitleyiniz.
5. A dinamometresinin halkasını kıskaca tutturunuz.
6. B dinamometresinin halkasından tutarak yavaş yavaş çekiniz. Takozun hareketini gözlemleyiniz.
7. Takozu düzgün bir şekilde kendinize doğru ipler gerilinceye kadar çekiniz. A ve B dinamometresindeki
uzamayı gözlemleyiniz.
8. B dinamometresini elinizden bırakınız. Takozun hareketini gözlemleyiniz.
SORULARI YANITLAYALIM
1. İp gerildiğinde takozun süratinde nasıl bir değişiklik oldu?
2. B dinamometresini elinizden bıraktığınızda takozun hareketi nasıldı?
3. Takoz hareketsizken dinamometrelerin gösterdiği değerler eşit mi? Neden?
• tahta takoz
• dinamometre (2 adet)
• ip (naylon 60 cm 2 adet )
• masa kıskacı
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
Dengeleyen Kuvvet
B A
Öğrencilere, ders kitabının 74. sayfasındaki
“Dengeleyen Kuvvet” etkinliğini yaptırınız.
Toplam süre : 40 dk
Ön hazırlık : 10 dk
Uygulama : 20 dk
Tartışma : 10 dk
Bir cisme (sürtünmenin olmadığı varsayılan) zıt
yönlü ve eşit büyüklükte kuvvet etki ediyorsa cisim
hareket etmez. Bu durumda cisim dengelenmiş
kuvvetlerin etkisindedir. Dengelenmiş kuvvetlerin
etkisindeki cisimler ya hareketsizdi ya da hareketini
düzgün ve doğrusal bir yolda sabit süratle devam
ettirir bilgisini veriniz.
“Dengeleyen Kuvvet”
Etkinlikte ;
• Kullanılacak malzemeleri kontrol ediniz.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
Yöntem: Gözlem yaptırma, yorum yapma, tartı
şma
• Etkinlik sonunda her öğrenci için etkinlik de-
ğerlendirme formu (Ek-1) düzenleyip dosyalarında
saklayınız.
• Öğrencilerin, gruplar için değerlendirme formunu
(Ek-2) doldurmalarını sağlayınız.
• Öğrencilerden ikişer gruplar oluşturunuz. Dinamometreleri
A ve B olarak adlandırmalarını
söyleyiniz.
• Tahta takozun orta noktasındaki çiviye 60
cm’lik iki ip bağlatınız.
• İplerin uçlarını dinamometrelerin çengellerine
bağlamalarını isteyiniz.
• Masa kıskacını sıranın kısa kenarlarından birine
sabitletiniz.
• A dinamometresinin halkasını kıskaca tutturunuz.
• B dinamometresini halkasından tutarak yatay
doğrultuda yavaş yavaş çekmelerini isteyiniz.
Takozun hareketini gözlemletiniz.
• Takozu düzgün bir şekilde kendilerine doğru
çekmelerini söyleyiniz. A ve B dinamometresindeki
uzamayı gözlemletiniz.
• B dinamometresini ellerinden bırakarak takozun
hareketini gözlemlemelerini isteyiniz.
ETKİNLİK
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki sorulara öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
1. İp tamamen gerildiğinde takoz hareket etmez.
2. Takoz A dinamometresine doğru yani zıt
yönde hareket eder.
3. Eşittir. Çünkü A ve B dinamometreleri aynı
değeri gösterir. Takoz eşit ve zıt yönlü kuvvetlerin
etkisinde hareket edemez.
[!] Uyarı:
Bir kuvveti dengeleyen diğer kuvvetin bu kuvvete
eşit büyüklükte; fakat zıt yönlü olması gerektiği
vurgulanmalıdır.
3.4 Sabit süratli hareketin de dengelenmiş kuvvetlerin
bir sonucu olduğundan bahsedilebilir.
75
75

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir