MADDE VE ISI Nasıl Isıtırlar

By | Mayıs 1, 2013

MADDE VE ISI
Nasıl Isıtırlar?
7.
İletim
Konveksiyon
Isıma
Konveksiyon Isıma
Konveksiyon
Folyoda Balık
6.
Aşağıda size bazı araçların resimleri verilmiştir. Resimleri inceleyerek bu araçlardan bulundukları
ortama ısının hangi yollarla yayıldığını, resimlerin altındaki noktalı yerlere yazınız.
Alüminyum folyoya sararak fırında balık pişirmeniz gerekiyor. Alüminyum folyonun bir yüzü parlak
diğer yüzü mat olduğuna göre balıkları folyonun hangi yüzüne sararsınız? Neden? Aşağıdaki
noktalı yerlere yazınız.
Folyonun mat yüzüne sarılmalıdır. Çünkü parlak yüzeyler ısı ışınlarını daha fazla yansıtır.
Böylece geç pişer.
[!] Uyarı:
2.8 Yansıtıcı yüzeylerin ısı yalıtımı sağlaması
gerçeğinin günlük hayata yansıyan bir uygulaması
da ayna cepheli modern binalardır.
183
Etkinlik sonunda öğrencilere, açık renkli giysilerin
ışınların çoğunu yansıttığı için az ısındığı, koyu
renkli giysiler ışınların çoğunu yuttuğu için fazla
ısındığı bilgisini veriniz. Maddenin ışığı yutma olayı
na soğurma dendiğini belirtiniz.
Öğrencilere, ders kitabının 180. sayfasındaki kı-
sa öyküyü okutunuz.
“Sizce Ali’nin ailesi bu işlemleri niçin yapmıştır?
Böreği alüminyum folyonun hangi yüzüne sarmış
olabilir?” sorularını öğrencilere yöneltiniz.
• “İşlemleri yiyecek ve içeceklerin ısısını korumak
için yapmıştır.” cevaplarını almaya çalışınız.
Börek alüminyum folyonun parlak olan yüzeyine
sarılmıştır.
Öğrencilere, termosların ısının parlak yüzeyler
tarafından yalıtımına en iyi örneklerden biri olduğunu
söyleyiniz. Termosların yapısı hakkında; termos
iç içe geçmiş iki kaptan oluşur. Dıştaki kabın dış yüzeyi
plastik, iç yüzeyi ise parlaktır. İçteki kabı camdan
yapılmıştır. İki kapak arasındaki hava ısı kaybı
nı önlemek amacıyla boşaltılmıştır. Dıştaki kabın
ağzında kapak bulunur. Kapaklarda ısı yalıtkanı
olan maddeden yapılmıştır.” bilgisini veriniz.
. Çalışma kitabının 92. sayfasındaki 8.
uygulamayı yaptırınız.
180
Isının yansıtılması ve soğurulması mevsimlere göre giyinmemizi de etkiler.
Yazın açık renkli, kışın koyu renkli giysiler tercih ederiz.
Açık renkli giysiler ısının çoğunu yansıttığı için az ısınır. Koyu renkli giysiler
ise ısının büyük bir kısmını tuttuğu için çabuk ısınır.
Maddelerin ışınları tutması olayına soğurma adı verilir.
Etkinlik sonucunda farklı renkteki yüzeylerin farklı miktarda ısındığını gözlemlediniz.
Parlak ve yansıtıcı yüzeyler ışınları yansıtırlar ve bu özelliklerinden dolayı
ısı yalıtımı amacı ile kullanılırlar. Örneğin, içeceklerin sıcaklıklarının korunması
nı sağlamak amacıyla kullanılan termosların iç ve dış yüzeyleri parlak
maddelerden yapılır. Termoslar iç içe geçmiş iki kaptan oluşur. İçteki kap, gümüşle
kaplanmış çelik ya da camdan yapılır.
Termoslarda ısı kaybını önlemek için iki kap arasındaki hava boşaltılır.
Kap, ısı yalıtkanı maddeden yapılmış kapakla kapatılır. Termosun içine sıcak
bir içecek konduğunda, içeceğin ışıma yoluyla yaydığı ışınlar termosun parlak
ve yansıtıcı iç yüzeylerinden yansıyarak içeride kalır. Isı yayması engellenerek
içecek uzun süre sıcak kalır. Termosa soğuk bir içecek konduğunda
dışarıdan gelen ışınlar parlak ve yansıtıcı yüzeyden geriye yansır. Böylece
madde dışarıdan ısı almadığı için uzun süre soğuk kalır.
Parlak ve yansıtıcı yüzeylerle ısı yalıtımı sağlamak amacıyla ayna cepheli
binalar yapılmaktadır. Bazı binaların dış cepheleri bu nedenle ayna ile kaplanmaktadı
r. Böylece güneş ışınlarının ayna yüzeyine çarpıp geri yansıması
sonucunda yaz aylarında binanın çok sıcak olması engellenir.
.Çalışma kitabı
nızın 92. sayfası
ndaki 8. uygulamayı
yapınız.
Ali ve ailesi bir pazar sabahı pikniğe gitmek
için hazırlanıyordu. Ali’nin annesi börek yapmıştı,
babası da çayı demlemişti. Börekleri alüminyum
folyoya sardılar. Çayı ise termosa koydular. Tüm
yiyecek ve içeceklerini piknik sepetine yerleştirdiler.
Ali, yol boyunca böreği alüminyum folyoya
sarmanın, çayı termosa koymanın nedenini düşünüp
durdu.
Sizce Ali’nin ailesi bu işlemleri niçin yapmıştır?
Böreği alüminyum folyonun hangi yüzüne sarmış
olabilirler?
Bunları Biliyor musunuz?
Geri dönüşümlü plastik kutuların lişeri arası
nda sıkışmış hava bulunur. Gördüğünüz bu
mont plastik kutulardan elde edilen lişerden
yapılmıştır ve lişeri arasına sıkışmış hâlde
bulunan hava nedeniyle ısı yalıtımı sağladığı
için kışlık giysiler arasında yer alır.
92
MADDE VE ISI
Giysilerimiz
8.
Aşağıda çeşitli giysi resimleri verilmiştir. Resimleri inceleyiniz. Resimlerin altındaki boşluğa “kışlı
k” ve “yazlık” yazarak nitelendiriniz. Bunları niçin kışın ya da yazın giydiğinizi açıklayınız.
kışlık kışlık kışlık
yazlık kışlık kışlık
yazlık yazlık
Kışın koyu renkli ve yünlü giysiler, yazın açık renkli ve pamuklu giysiler giyeriz. Çünkü koyu
renkli ve yünlü giysiler içlerindeki gözenekler nedeniyle ışınları soğururlar ve sıcak tutarlar.
Açık renkli ve pamuklu giysiler ise ışınların çoğunu yansıtırlar.
Öğretmen notu
……………………………………………………….

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir