Öteleme hareketi sonucunda sıvıların akma özelliği

By | Nisan 29, 2013

Öteleme hareketi sonucunda sıvıların akma
özelliği kazandığını, bu nedenle de bulundukları
kabın şeklini aldıklarını belirtiniz. Sıvıların belli bir
hacmi vardır, ancak şekilleri belli değildir, bilgisini
öğrencilerinize veriniz.
Gazlar da titreşim ve öteleme hareketi yaptıkları
için akma özelliğine sahiptir. Sıkıştırılabildikleri
için bulundukları kabın şeklini aldıklarını, bu nedenle
de belirli bir hacimleri olmadığını kavramalarını
sağlayınız.
Öğrencilerin, ders kitabının 115, 116 ve 117; çalı
şma kitabının 59 ve 60. sayfalarındaki değerlendirme
sorularını yanıtlamalarını sağlayınız.
58
MADDENİN TANECİKLİ YAPISI
13.
Aşağıda verilen sözcükleri kavram haritasındaki boş kutucuklara yazarak haritayı tamamlayınız.
Kavram Haritası Yapalım
molekül
atom
Madde
element
sıvı
katı
gaz
öteleme
hareketi
kimyasal
değişim
Şziksel
değişim
oluşturur. farklı tür içerir.
uğrayabilir.
uğrayabilir.
yapamaz.
yapar.
olabilir.
olabilir.
olabilir. yapar.
oluşur.
tek tür içerir.
element sıvı gaz
Şziksel değişim molekül
kimyasal değişim parçacık
bileşik
116
A. Cevaplar
1. Moleküllerin arasındaki uzaklığın katı ve sıvı-
lara göre daha fazla olmasıdır.
2. Maddenin tüm özelliklerini taşıyan en küçük
yapı taşına atom denir.
3. İçerisinde aynı cins atom bulunduran saf
maddeye element, farklı cins atomların oluşturduğ
u saf maddeye de bileşik denir. Oyun
hamuru, lastik top, pinpon topu.
4. Ayşe ve Ali Şziksel değişmeye neden olur.
5. Kekten çıkan buharın kokusu hava molekülleri
arasındaki boşluğa karışıyor. Hava moleküllerinin
sahip olduğu öteleme hareketi özelliğ
inden burnumuza kadar koku ulaşıyor.
DERS KİTABI DEĞERLENDİRME SORULARININ CEVAPLARI
B. Cevaplar
1. A 2. B 3. Ç 4. C
C. Cevaplar
1. saf madde 4. moleküler
2. atom 5. kimyasal
3. yanması 6. Şziksel
Ç. Cevaplar
1. C 2. D 3. C 4. A 5. D
6. B 7. D 8. B 9. A 10. C
D. Cevaplar
1. D 2. Y 3. D 4. Y 5. D
6. D 7. Y 8. D 9. Y 10. Y
115
A. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Gazların sıkıştırılabilme nedeni nedir?
2. Atom neye denir?
3. Element ve bileşik neye denir? Bir element modeli oluşturmak isterseniz hangi malzemeleri
kullanırsınız?
4. Ayşe, el işi kâğıtlarını kırpıp yıldızlar yapıyor. Ali ise mumu eritip içine boya maddeleri karı
ştırarak tekrar donduruyor. Ali ve Ayşe kullandıkları malzemelerde ne tür bir değişmeye
neden olurlar?
5. Gürkan, kapıdan girer girmez annesinin kek pişirdiğini anlıyor. Nasıl?
B. Aşağıdaki maddeleri ve bu maddelerle ilgili özellikleri eşleştiriniz.
1. Kitap, çanta, şemsiye A. Hepsi katıdır.
2. Buz, yağmur, buhar B. Suyun hâlleridir.
3. Akarsu, bisiklet pompasındaki hava C. Sıkıştırılamaz.
4. Tahta blok Ç. Öteleme hareketi yapar.
5. Şişirilmiş balon
C. Aşağıda verilen cümleleri, kutucuklardaki sözcüklerle tamamlayınız.
saf madde molekül atom yanma kimyasal Şziksel karışım
1. Aynı ya da farklı tür atomlardan oluşan maddeye …………………………………………. denir.
2. Bir maddenin tüm özelliklerini taşıyan yapı taşına ………………………………………. adı verilir.
3. Mumun …………………………….. kimyasal değişmeye örnektir.
4. Doğada bazı elementler ………………………………… hâlde bulunur.
5. Aşçının ızgarada pişirdiği köfteler ……………………. ……………… değişime uğrar.
6. Sevim, çikolatasını bir kapta ısıtıp erimesini sağlıyor. Çikolatada meydana gelen değişme
…………………… değişmedir.
Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları okuyunuz. Doğru seçeneği işaretleyiniz.
1. “Maddeleri oluşturan tanecikler arasında boşluk vardır.” bilgisine ulaşmak isteyen öğrencilerden
Ayşe, Can ve Gül aşağıdaki etkinlikleri yapıyor.
• Ayşe şekeri suda çözüyor.
• Can kâğıdı yakıyor.
• Gül şırıngadaki havayı sıkıştırıyor.
Hangi öğrencinin ya da öğrencilerin yaptığı etkinlik sonucunda bu bilgiye ulaşılabilir?
A. Can B. Ayşe ve Can
C. Ayşe ve Gül D. Can ve Gül
DEĞERLENDİRME
116
2. Aşağıda verilen modellerden hangisi element modeli değildir?
A. Demir B. Oksijen C. İyot D. Tuz
3. I. Öteleme hareketi yapar.
II. Katı hâle geçerken molekül yapıları değişir.
III. Bulunduğu kabın şeklini alır.
Yukarıdaki yargılardan hangisi ya da hangileri sıvılar için doğrudur?
A. Yalnız I B. Yalnız III C. I, III D. II, III
4. Aşağıdaki karışımların hangisinde tanecikler karışımın her yerinde eşit dağılmıştır?
A. Tuzlu su B. Tebeşir tozu-su
C. Zeytinyağı-su D. Kum-su
5. Aşağıda verilen tanecik modellerinden hangisi gaz maddeye ait olabilir?
A. B.
C. D.
6. Aşağıdakilerden hangisi Şziksel değişmeye örnektir?
A. Yumurtanın pişmesi B. Buzun erimesi
C. Mumun yanması D. Saçın boyanması
7. Aşağıdakilerden hangisi kimyasal değişmedir?
A. Tuzun suda çözünmesi B. Mumun erimesi
C. Suyun buharlaşması D. Sütün ekşimesi
Demir Oksijen İyot Tuz
117
8. Aşağıdakilerden hangisi hâl değiştirmeye örnek değildir?
A. Buharın su hâline gelmesi
B. Tuzun suda çözünmesi
C. Buzun su hâline gelmesi
D. Demirin erimesi
9. Aşağıda verilen yargılardan hangisi doğrudur?
I. Bir su molekülü iki hidrojen, bir oksijen atomundan oluşmuştur.
II. Hidrojen atomu oksijen atomundan büyüktür.
III. Hidrojen doğada atom hâlinde bulunur.
IV. Tüm maddeler molekül yapıdadır.
A. I B. II C. III D. IV
10. Aşağıdakilerden hangisinin tanecikleri arasındaki boşluk en fazladır?
A. Demir B. Meyve suyu
C. Su buharı D. Süt
D.Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Doğru olanların karşısındaki kutucuğa D, yanlış olanları
n karşısına Y harŞ yazınız.
1. Katı maddeler sıkıştırılamaz. 
2. Şekerin suda çözünerek kaybolması kimyasal bir değişmedir. 
3. Elementler, aynı cins atomlardan meydana gelir. 
4. Açıkta kalan demir çubuğun paslanması Şziksel bir değişmedir. 
5. Molekül, farklı cins atomların bir araya gelmesiyle de oluşabilir. 
6. Elementler ve bileşikler saf maddelerdir. 
7. Karışımları oluşturan elementler kendi özelliklerini yani kimliklerini
kaybederler. 
8. Damarlarımızda dolaşan kan bir karışımdır. 
9. Madde katı, sıvı, gaz gibi hâl değişimine uğradığında tanecik sayısı değişir. 
10. Bileşik, kendisini oluşturan element atomları ile aynı özelliği taşır. 
117
A. Cevaplar
1. Katı maddeleri oluşturan tanecikler birbiri ile yan yana ve sıkı dizilmişlerdir. Bu nedenle sıkıştırı-
lamazlar, sadece bulundukları yerde titreşim hareketi yaparlar.
2. Aynı ya da farklı cins atomlardan oluşan en küçük taneciğe molekül denir. Element molekülleri
aynı cins atomlardan, bileşik molekülleri ise farklı cins atomlardan oluşur.
3. Şziksel değişme Kimyasal değişme
öğütme yanma
kırılma çürüme
buharlaşma paslanma
erime
4. Sıvı ve gaz taneciklerinin aralarındaki boşluk katılara göre daha fazladır, Bu nedenle birbirinden
uzakta hareket eder. Gaz ve sıvı molekülleri birbiri üzerinden kayarken öteleme hareketine neden
olur.
5. Karışımın hacmi su ve alkolün toplam hacminden daha küçüktür. Çünkü suyu ve alkolü oluşturan
taneciklerin arasında boşluk vardır.
1. D
2. Y
3. Y
4. Y
5. D
6. Y
7. D
8. D
9. Y
10. D
B. Cevaplar
1. C
2. C
3. B
4. B
5. D
6. A
7. C

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir