Sıvı ve katı maddelerin tanecikleri

By | Nisan 29, 2013

Sıvı ve katı maddelerin tanecikleri gazlar gibi birbirinden bağımsız hareket edebilir
mi?
Aşağıdaki etkinliği yaparak bunu gözlemleyebilirsiniz.
Bütün maddeler taneciklerden oluşmuştur ve tanecikler hareketlidir.
Ancak biz taneciklerin hareketlerini göremeyiz.
Etkinlik sonunda 1. gruptaki arkadaşlarınızın hareketlerini katı maddeleri
oluşturan taneciklerin hareketine benzetebiliriz. Katı hâldeki maddeleri
oluşturan tanecikler yandaki şekilde görüldüğü gibi birbirleriyle temas
hâlindedir. Katı maddeyi oluşturan tanecikler bulundukları yerde titreşim
hareketi yapar. Katı maddenin tanecikleri yer değiştirmedikleri için araları
ndaki boşluk da değişmez. Bu nedenle katı maddelerin belli bir şekli ve
hacmi vardır.
HAYDİ YAPALIM
1. grup: Arkadaşlarınızla kule oluşturunuz. Arkadaşlarınızın kapladığı alanı gözlemleyiniz.
2. grup: Basketbol maçı sergileyiniz. Arkadaşlarınızın kapladığı alanı gözlemleyiniz.
3. grup: Futbol karşılaşması düzenleyiniz. Arkadaşlarınızın kapladığı alanı gözlemleyiniz.
SORULARI YANITLAYALIM
1. 1. gruptaki arkadaşlarınızın hareketleri ve aralarındaki uzaklık hakkında ne söyleyebilirsiniz?
2. 1. gruptaki öğrencilerin hareketlerini maddenin hangi hâlindeki tanecik hareketlerine benzetebilirsiniz?
3. 2. grubun kapladığı alan 1. grubun kapladığı alandan daha büyüktür. Neden?
4. 2. gruptaki öğrencilerin aralarındaki uzaklık ile 1. gruptakilerin aralarındaki uzaklık aynı mı-
dır? Neden?
5. 2. gruptaki öğrencilerin hareketlerini maddelerin hangi hâlindeki taneciklerin hareketlerine
benzetebilirsiniz?
6. 3. gruptaki arkadaşlarınızın futbol oyunu sırasında aralarındaki uzaklığı nasıl ifade edebilirsiniz?
7. 3. gruptaki arkadaşlarınızın hareketlerini maddelerin hangi hâlindeki taneciklerin hareketine
benzetebilirsiniz?
Beden eğitimi dersinde öğretmeninizin sınıftaki öğrencilerden üç grup oluşturduğunu varsayalım.
Bu gruplardan 1. si jimnastik grubunu, 2. si basketbol takımını, 3. sü ise futbol takımını oluştursun.
Araç-Gereç ve Malzemeler
ETKİNLİK
Taneciklerin Hareketi
Etkinlik sonunda 1. gruptaki öğrencilerin hareketlerinin
katı maddeleri oluşturan taneciklerin hareketine
benzetilebileceğini belirtiniz.
Tanecik dizilimleri ile ilgili şekli inceletiniz. Katı-
ların taneciklerinin düzenli ve birbirine çok yakın dizildiğ
ini vurgulayıp bu taneciklerin titreşim hareketi
yaptığını söyleyiniz.
Öğrencilere, ders kitabının 112. sayfasındaki
“Taneciklerin Hareketi” etkinliğini yaptırınız.
Toplam süre : 40 dk
Ön hazırlık : 10 dk
Uygulama : 20 dk
Tartışma : 10 dk
“Taneciklerin Hareketi”
Etkinlikte;
• Kullanılacak malzemeleri kontrol ediniz.
• Deneysel yöntemlere vurgu yapınız.
• Gerekli güvenlik önlemlerini alınız.
• Etkinliği gruplar hâlinde yaptırınız.
Yöntem: Deneysel, gösterip-yaptırma, çıkarı
m yapma
• Etkinlik bittikten sonra her öğrenci için etkinlik
değerlendirme formunu (Ek-1) doldurup dosyaları
nda saklayınız.
• Öğrencilerin, gruplar için hazırlanan değerlendirme
formunu (Ek-2) doldurmalarını sağlayı-
nız.
ETKİNLİK
• Öğrencilerinizden üç grup oluşturunuz.
1. grubun kule oluşturmasını, 2. grubun basketbol
maçı sergilemesini, 3. grubun ise futbol
maçı düzenlemesini isteyiniz. Her üç grubun etkinlikleri
sırasında kapladıkları alana öğrencilerin
dikkatini çekerek gözlemletiniz.
SORULARI YANITLAYALIM
Etkinlik sonundaki sorulara öğrencilerden beklenen
cevaplar şöyledir:
1. Hareketleri sınırlıdır. Aralarındaki uzaklık
azdır.
2. Katı maddelerin tanecik hareketine benzer.
3. Oyuncular oyunun kuralı gereği basket sahası
nın her alanına gitmek zorundadırlar.
4. Farklıdır. II. gruptaki öğrenciler arasındaki
uzaklık daha fazladır.
5. Sıvı hâldeki maddelerin tanecik hareketine
benzer.
6. Uzaklık fazladır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir