Yeraltı ve Yer üstü sular ve etkileri

By | Mayıs 3, 2013

3. Aşağıdakilerden hangisi kaplıcanın tanımıdır?
A. Sıcak yer altı sularının bulunduğu yerdir.
B. Soğuk yer altı sularının bulunduğu yerdir.
C. Yeryüzündeki akarsuların bulunduğu yerdir.
D. Artezyenle çıkarılan soğuk suların bulunduğu yerdir.
4. Aşağıdakilerden hangisi doğal anıt değildir?
A. Pamukkale
B. Düden şelalesi
C. Peri bacaları
D. Dağlar
5. Aşağıdakilerden hangisi fosillerin yararlarından biridir?
A. BaFikalaşım kayaçlarını oluşturmak
B. Nesli tükenmiş bitki ve hayvanları tanımamızı sağlamak
C. Magmatik kayaçların oluşumunu anlatmak
D. Canlıların üremesi hakkında bilgi vermek
6. Aşağıdakilerden hangisi fosil yakıt değildir?
A. Kömür
B. Petrol
C. Doğal gaz
D. Odun
7. Ülkemizde çok sayıda doğal anıt vardır. Aşağıda verilenlerden hangisi doğal anıttır?
A. Düden Şelalesi B. Nemrut Dağı
C. Boğaz Köprüsü D. Anıtkabir
C. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz, doğru olanların karşısındaki kutucuğa D, yanlış olanları
n karşısına Y harŞ yazınız.
1. Magmatik kayaçlar magmanın yeryüzünde katılaşmasıyla oluşur.
2. BaFikalaşım kayaçları tortul kayaçları oluşturur.
3. Pamukkale’deki travertenler doğal anıttır.
4. Fosiller bulundukları bölgenin iklim ve yeryüzü şekli hakkında bilgi verir.
5. Tortul kayaçlar tabakalı yapıya sahiptir.
6. Erozyon toprağın artması olayıdır.
7. En çok su tutan toprak kumlu topraktır.
8. Yer altından çıkan suya kaynak suyu adı verilir.
253
FEN-TEKNOLOJİ-TOPLUM-ÇEVRE (FTTÇ) KAZANIMLARI
6. sınışarda öğrencilerin, fen ve teknolojinin doğası; fen ve teknoloji arasındaki iliFikiler; fen, teknoloji,
toplum ve çevre arasındaki karşılıklı etkileşimler ile ilgili bilgi ve anlayışları edinmelerinin gereği vardır.
Öğrenme alanları ve ünitelerde yer alan ünite kazanımlarında, FTTÇ kazanımlarına ayraç içinde işaret
edilmiştir. Programda, ayraç içinde işaret edilmemiş olsa dahi, ders kitaplarında konunun ele alınış tarzı
gereği uygun görülen etkinlik ve proje çalışmalarında Tablo 1’deki FTTÇ kazanımlarına yer verilmelidir.
Tablo 1: 6 Sınıf Düzeyi İçin “Fen-Teknoloji-Toplum-Çevre” Kazanımları
EKLER
1. Bilimsel bilginin gelişiminde deney yapar, delil toplar, olaylar ve kavramlar arasında iliFiki kurar, olası
açıklamalar önerir ve hayal gücünün rolünü tanımlar ve örneklerle açıklar.
2. İnceledikleri doğal olaylar hakkında geçmişte ve günümüzde ortaya atılmış ve kabul görmüş olan
düşünceleri ve teorileri belirler ve karşılaştırır.
3. Bilimsel bilginin, yeni kanıtlar ortaya çıkması durumunda nasıl değişip geliştiğine örnekler verir.
4. Bilimsel bilginin oluşturulmasında ve baFikalarına açıklamak amacıyla sunumunda modellerden yararlanmanı
n yeri ve önemini bilir.
5. Birçok teknolojik ürün veya sistemin sorun, gereksinim veya talepleri karşılamak amacıyla geliştirilebileceğ
ini; ancak teknolojinin daima her sorun veya gereksinime yönelik mutlak çözümler üreterek
bunları ortadan kaldıramayacağını anlar.
6. İşlev, güvenlik, maliyet, estetik ve çevresel etkiler vb. açılardan hiçbir teknolojik tasarımın mükemmel
olmadığını; kullanılan materyallerin özelliklerinin ve doğa kanunlarının teknoloji ürünlerini sınırlandı
rdığını anlar.
7. Teknolojinin aynı konuda tarih içinde farklılıklar gösterdiğini, değişim geçirdiğini ve yeni geliştirilen
teknoloji ürünlerinin öncekilerden izler taşıdığını fark eder ve bu durumu örneklerle açıklar.
8. Teknolojik tasarımın, tasarım özelliklerini belirlemek, ön tasarım ve iş bölümü yapmak, model ve
simülasyondan faydalanmak, deneme üretimi ve ürünün değerlendirilmesi gibi çeşitli aşamalardan
oluşan bir süreç olduğunu anlar.
9. Teknoloji ürünleri geliştirmede; hayal gücü, yaratıcı düşünme, kültür ve gelenekler, matematiksel
bilgi, doğanın işleyişi hakkında fen yoluyla elde edilen bilgiler ile insanların fark edebilme ve kaynağı
ne olursa olsun başlangıçta tamamen iliFikisiz görünebilen bilgi, olgu ve malzemeleri bir teknolojik
ürün yapmak amacıyla bir araya getirebilme yeteneği gibi birçok kaynaktan yararlanıldığını
anlar.
10. Teknolojik ürünlerin; çoğu zaman bütünü oluşturan parçalardan oluştuğunu ve bu parçaların zaman
içinde dış etkenlerle veya birbirleriyle etkileşimleri sonucu aşındığını veya tahribata uğradığı-
nı fark eder.
11. Bilim ile uğraşanların tek tip insanlar olmadığını anlar.
12. Kadınların ve erkeklerin kuramsal ve uygulamalı fen bilimlerini meslek olarak seçip alanlarında yükselebildiklerini
anlar.
13. Bilimsel iş görmenin unsurlarını (bazen yalnız ve bazen birlikte çalışmak, meslektaşlarla sürekli iletişim
içinde bulunmak) anlar.
14. Farklı tarihsel ve kültürel geçmişleri olan insan topluluklarının bilimsel düşüncelerin gelişimine yaptı
kları katkıları örneklerle açıklar.
254
15. Kendi alanlarında dünya çapında üne sahip Türk bilim adamlarına ve bilime katkılarına örnekler verir.
16. Bilimsel araştırmalarda kullanılan, bilimsel araştırmaları ilerleten, destekleyen veya mümkün kılan
teknolojilere örnek verir.
17. Bilimdeki gelişmelerin; teknolojinin gelişmesine, teknolojide yeni icatlara ve uygulamalara yol açtı-
ğına örnekler verir.
18. Atıkların (evsel, sanayi, tıbbî, kurumsal vb.) çevreye verebileceği zararları önlemek için uygun bir
şekilde geri dönüştürülmesi veya imha edilmesi gerektiğini; teknolojik sistemlerin oluşturduğu atıkları
n (kimyasallar, plastikler, metaller vb.) yönetiminin önemli bir toplumsal sorun olduğunu anlar.
19. Teknolojik ürün ve sistemleri kullanarak doğal kaynaklar, canlılar ve habitatların (yaşam alanları-
nın) nasıl korunabileceğini ve çeşitli ürün ve sistemlerin kullanımından kaynaklanan zararlı atıkları
n nasıl azaltılabileceğini açıklar.
20. Modern teknolojik sistemlerle küresel çevre problemleri arasındaki bağlantıları belirler ve çevre
problemlerini çözmek için önerilerde bulunur.
21. Yerel, ulusal ve küresel çevre sorunlarını bilir ve olası çözüm yollarını ve sonuçlarını tartışır.
22. Çevreyi ve yabanî hayatı koruma yöntemlerini bilir ve tartışır.
23. Çevreyi ve yabanî hayatı korumada hem bireylerin hem de toplumun sorumlu olduğunu bilir.
24. Doğal kaynakların korunması ve geliştirilmesi gerektiğini bilir.
25. Çevrede sadece yapay ürünlerin değil, şartlara göre doğal ürünlerin de olumsuz etkisinin olabileceğ
ini anlar.
26. İnsanların ve toplumun çevreyi nasıl etkilediğini bilir.
27. Çevre koruma ile ilgili faaliyetlerin öneminin bilincine varır ve bu faaliyetlere katılır.
28. Fen ve teknoloji uygulamalarının birey, toplum ve çevre üzerine olumlu veya olumsuz etkiler yapabileceğ
ini anlar.
29. Fen ve teknolojinin olumsuz etkilerine yine fen ve teknolojideki gelişmelerle önlem almanın olası
olduğunu, böylece bu etkilerin azaltılabileceğini veya giderilebileceğini anlar.
30. Bilimin ve teknolojinin gelişmesinde önemli bir sürükleyici gücün bireysel, toplumsal ve çevresel ihtiyaçlar
olduğunu fark eder.
31. Geçmişten günümüze geliştirilen teknolojilerin insanların bireysel ve toplumsal yaşam ve çalışma
tarzlarını ve çevreyle etkileşimlerini nasıl değiştirdiğini örneklerle açıklar.
32. Belirli bir bilimsel veya teknolojik gelişimin bireye, topluma ve çevreye olumlu veya olumsuz, öngörülen
veya öngörülmeyen etkileri olabileceğini örneklerle açıklar.
33. Bireyin teknoloji geliştirirken veya kullanırken sonuçları hakkında kendine, topluma, çevreye ve yasalara
karşı sorumluluk hissetmesi gerektiğini anlar.
34. Fen ve teknolojiye dayalı mesleklere ve bu mesleklerde çalışan kişilere (kadın ve erkek), olabildi-
ğince kendi yakınları veya tanıdıkları arasından örnek verir.
35. Farklı kültürlerden birçok kadın ve erkeğin fen ve teknolojiye geçmişte ve günümüzde katkıda bulunduğ
unu ve bulunmaya devam edeceğini fark eder.
36. Teknolojinin kendi başına ne iyi ne de kötü olduğunu ancak ürünlerin ve sistemlerin kullanımı hakkı
ndaki kararların istendik veya istenmedik sonuçlara yol açabileceğini fark eder ve örneklerle açıklar.
37. Ulusal ve uluslararası kalite tescil kuruluşlarının görevlerini bilir ve bunların ürünler üzerinde kullanı
lan sembollerini tanır.
38. Gıdalar, evde ve okulda günlük kullanılan araç, gereç ve malzemeler ile dayanıklı tüketim malları-
na karşı bir fayda, kalite ve maliyet anlayışı geliştirir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir