Maturidî

By | Ağustos 25, 2013

Maturidî, Türklerin din anlayışlarının oluşma-

sında etkili olmuş Türk din bilginlerinden biridir.

Asıl adı Ebu Mansur el-Maturidî’dir. 852 yılında,

bugün Özbekistan sınırları içinde bulunan Semer-

kant’ın Maturid kasabasında doğmuş, 944 yılında

aynı yerde vefat etmiştir. Maturidî, Semerkant’ta

yetişmiş ve eğitim gördüğü medresede de hocalık


 

 

 

 

 

 

BİLGİ KUTUSU

Maturidîlik günümüzde Türkiye, Afganis-

tan, Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Malez-

ya, Endonezya, Kafkaslar ve Balkanlarda

yaygındır.

 

2.5. Ahi Evran

2.6. Hacı Bektaş Veli

Kazanım

2. Türkler arasında İslam’ın yayılmasında

ve İslam anlayışının oluşmasında etkili olan

şahsiyetleri tanır.

Süre: 2 ders saati.

Değerler:         hoşgörü,    Türk     büyüklerine

saygı, barışseverlik, dostluk, kardeşlik.

Beceriler:          araştırma,      sosyal     katılım,

mekân,     zaman     ve    kronolojiyi     algılama,

Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma, deği-

şim ve sürekliliği algılama.

Öğretim yöntem ve teknikleri: soru-

cevap, anlatım, örnek olay incelemesi, sonuç

çıkarma, tartışma

Kaynak, araç ve gereçler: ders kitabı,

gazete haberi, bilgisayar, projeksiyon cihazı/

tepegöz, asetat.

 

‹şleniş

1. Öğrencilerinize 127. sayfadaki “Maturidî”

konusunun “Düşünelim” bölümündeki moti-

vasyon sorusunu sorunuz.

2. Öğrencilerinize 127. sayfadaki parag-

rafları ve “Bilgi Kutusu”nu okutup “Resim

6.3”ü inceletiniz. Onlara Maturidî’yle ilgili, “Ne

zaman ve nerede doğmuştur? Hangi eserleri

yazmıştır? İslam dini ile ilgili yorumları neler-

dir?” gibi sorular sorup cevaplarını alınız.

Maturidî’nin düşüncelerinin Türklerin İslam

anlayışlarının oluşmasındaki etkileri üzerinde

açıklamalar yapınız. “Maturidî’yi Tanıtalım”

etkinliğini yaptırınız.

3. Öğrencilerinize “Ali er-Rıza” konusu-

nun “Düşünelim” bölümündeki soruyu sorup

görüşlerini alınız. Ardından 128. sayfadaki

konuyla ilgili açıklama paragraflarını okutup

“Ali er-Rıza nerede ve ne zaman doğmuş-

tur?”, “Nasıl bir eğitim almıştır?”, “Nasıl bir

kişiliğe sahiptir?” gibi sorular sorup cevapları-

nı alınız. 128. sayfadaki “Ali er-Rıza’nın Özlü

Sözleri” adlı kısmı öğrencilerinize okutup bir-

likte yorumlayınız. Konuyu pekiştirmeleri için

aynı sayfadaki “Okuyalım, Yazalım” etkinliğini

yaptırınız.

 

yapmıştır. Semerkant onun yetiştiği dönemde Ebu

Hanife’nin görüşlerinin hâkim olduğu bir ilim merkeziydi. Maturidî, Ebu Hanife’nin görüşleri doğrultu-

sunda çalışmalarını sürdürmüştür. Bütün İslam ilimleriyle ilgilenmiş olmasına rağmen özellikle kelam

ve fıkıh alanlarında tanınmıştır.

Maturidî, İslam inanç esasları ve Kur’an’ın yorumu ile ilgili eserler yazmıştır. Onun günümüze

kadar ulaşan en önemli eserleri; Tevilatu’l- Kur’an (bir tefsir kitabı) ve Kitabu’t-Tevhid (kelam ve

akaid kitabı)’dir.

 

 

 

 

 

 

 

Resim 6.3 : Semerkant’taki medreselerden bir görünüş

Maturidî’nin yaşadığı dönemde, İslam dini geniş bir coğrafyaya yayılmış, farklı millet ve kültürle-

re mensup pek çok kişi Müslümanlığı kabul etmiştir. Bu durum, dinî alanda, İslam inanç esaslarıyla

uyuşmayan fikir ve görüşleri de beraberinde getirmiştir. Maturidî, pek çok kültürün birbirine karıştığı

böyle bir ortamda, İslam inanç esaslarını, Kur’an ve hadisleri ölçü alarak akli delillerle açıklamıştır.

Onun özellikle inanç alanındaki görüşleri zamanla sistemleştirilmiş ve böylece inançla ilgili mezhep-

lerden biri olan “Maturidîlik” doğmuştur. Bu mezhep, İslam inançlarını, yapılan eleştirilere karşı akılcı

yorumlarla savunmuştur.

Maturidî’nin İslam dinini anlama ve yorumlama biçimi, Türkler arasında benimsenmiş, onların

din anlayışının şekillenmesinde etkili olmuştur. Maturidî’nin görüşleri Ahmet Yesevî, Hacı Bektaş

Veli ve Yunus Emre gibi büyük Türk bilginlerinin yetişmesine katkıda bulunmuştur. (1)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir