Türklerin Müslüman Oluşu

By | Ağustos 23, 2013

Türklerin Müslüman olmaları uzun bir süreçte gerçekleşmiştir. Türklerle Müslüman Araplar ara-

sındaki ilk karşılaşma Halife Hz. Ömer zamanında, Kadisiye (636) ve Nihavend (637) savaşlarından

sonra başladı. Bu dönemde Ceyhun Irmağı’nı geçip Türk sınırlarına yaklaşan Müslüman Araplarla

Türkler ilk kez karşı karşıya geldiler. Halife Hz. Osman zamanında ise Müslüman orduları Buhara,

Taşkent, Semerkant gibi Türk şehirlerine akınlar düzenlemeye başladılar. Ancak bu akınlarda Müs-

lümanlarla Türkler arasında ciddi bir çatışma meydana gelmedi.

Türklerin Müslüman Araplarla ilk ciddi ilişkileri Emeviler Döneminde (661-750) oldu. Ancak

Emevilerin Arap olmayanlara karşı olumsuz tutumları, Türklerle Müslüman Araplar arasında iyi

ilişkilerin kurulmasını engelledi. Dolayısıyla bu durum, Türklerin büyük gruplar hâlinde İslam dinini

benimsemesini de geciktirdi. Emeviler Döneminde Türkler, ancak bireysel olarak farklı bölgelerde ve

dağınık bir hâlde İslam dinini kabul ettiler.

Abbasiler Döneminde (750-1256), Türklerle Araplar arasındaki ilişkilerde olumlu gelişmeler

oldu. Özellikle doğudaki Çin tehlikesi karşısında Türklerle Abbasiler anlaşarak güç birliği yaptılar.

751 yılında Talas Irmağı yakınında büyük bir meydan savaşı oldu. Bu savaşta Çinliler, batıdan Müs-

lüman Abbasi kuvvetlerinin, doğudan da Karluk Türklerinin hücumu arasında büyük kayıplar verdiler

ve geri çekildiler. Talas Savaşı, Türkler ve Abbasiler arasındaki ilişkiler açısından bir dönüm noktası

oldu. Bu savaştan sonra Araplarla Türkler arasında ticari, kültürel, siyasi ve askerî ilişkiler artmaya

başladı. Abbasiler, Türklere, başta ordu olmak üzere çeşitli devlet kademelerinde önemli görevler

verdiler. Evlilik yoluyla akrabalık kurdular. Bundan sonra Türkler İslam’ı daha yakından tanıdılar ve

İslamiyet Türk boyları arasında hızla yayıldı. (1)

Türkler, onuncu yüzyıla kadar boylar hâlin-

deİslamdininegirmişlerdi.Onuncuyüzyıldaniti-

baren devletler hâlinde Müslüman olmaya baş-

ladılar. İslam dinini kabul eden ilk Türk devleti

Karahanlılardır. Onuncu yüzyılın başında İslam

dini, bütün Karahanlı Türkleri arasında yayılmış-

tı. Karahanlılardan sonra bugünkü Hindistan ve

Pakistan taraflarında kurulmuş olan Gazneliler

ve Büyük Selçuklular Devleti Müslüman oldu.

Selçukluların Müslüman oluşu, Batı’da yaşayan

Türk boylarının tarihini de etkiledi. (2) On birinci

yüzyıldan itibaren Türkler arasında yetişen der-

vişler, Anadolu’nun çeşitli bölgelerine giderek

İslam dinini anlattılar ve Anadolu’nun Müslü-

manlaşmasına katkı sağladılar.

Türklerin İslam dinini kabul etmesinde,

Abbasilerle kurulan siyasi, ticari, askerî ve kül-

türel ilişkilerin yanı sıra, onların önceki inanç,

ahlak ve yaşayış tarzlarının İslam’a yakınlığı

da etkili olmuştur.

Türkler arasında İslam’dan önce Gök

 

Atatürkçülükle ilgili konular: Bu ünitenin

1. Kazanımı, Atatürkçülük ile ilgili konulardan

“Atatürk’ün İslam dini hakkındaki görüşleri”

konusuyla ilişkilendirilecektir. Atatürk’ün İslam

dini hakkındaki görüşleri açıklanarak İslam

dini hakkındaki görüşlerini belirten sözlerin-

den örnekler verilecektir.

Öğretim yöntem ve teknikleri: soru-

cevap, anlatım, örnek olay incelemesi, tarih

şeridi oluşturma, tartışma.

Kaynak, araç ve gereçler: ders kitabı,

Türk tarihi ile ilgili kaynaklar, harita.

 

 

 

 

‹şleniş

1. Öğrencilerinizin “Türklerin Müslüman

Oluşu” konusunun “Düşünelim” bölümündeki

motivasyon sorusuyla ilgili düşüncelerini arka-

daşlarıyla paylaşmalarını sağlayınız.

2. Öğrencilerinize 124. sayfada yer alan

paragrafları okutup “Resim 6.1”i inceletiniz.

Böylece Türklerin Müslüman olma süreci

hakkında bilgi edinmelerine yardımcı olunuz.

“Ünitemize Hazırlanalım” çalışmalarından birin-

cisi için yaptıkları araştırmalarından da yarar-

lanmalarını sağlayınız. Böylece ödevlerini de

kontrol ediniz. Türklerin Müslüman olmadan

önceki yaşadığı bölgeler hakkında onlara harita

üzerinde açıklama yapınız.

 

134

 

Tanrı inancı yaygındı. Orhun Kitabelerinde

belirtildiğine göre, Gök Tanrı yerlerin, göklerin

ve bütün evrenin yaratıcısıydı. Türkler, iyilerin

cennete, kötülerin ise cehenneme gideceğine

inanırlardı. (3)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir