Hukukta Hak Arama Yolları

By | Mayıs 5, 2013

3. Hak ve özgürlüklerin ihlâl edildiği durumlara ilişkin demokratik
çözüm önerileri geliştirir.
● Adalete kolay ve hızlı erişim ve koruyucu hukuk uygulamalarına
değinilir.
● Kamuoyu oluşturma, dilekçe verme, kolluk kuvvetleri, idari
ve yargı mercilerine başvurma konuları öğrenci düzeyine uygun
olarak verilir.
araştırma, problem çözme, yaratıcı düşünme, girişimcilik, iletişim,
Türkçeyi etkili ve güzel kullanma, bilgi teknolojilerini kullanma.
özgürlük, adil olma, sorumluluk, dayanışma, uzlaşma

1. Ders Kitabı’ndaki karikatürü gösteriniz. Böyle bir olayı kendileri yaşasaydı hangi tepkiyi
vereceklerini sorarak onların konuya dikkatlerini çekiniz. Soruya verdikleri cevapları
kısaca sorgulayarak (Öfkeniz sorunu çözdü mü? Haksızlığa uğradığınızda sessiz kalmak
çözüm mü? gibi) en doğru çözüme hukuki olarak ulaşılacağını fark etmelerini sağlayınız.
2. Ders Kitabı’nda verilen metni incelemelerini sağlayınız.
3. Ders Kitabı’ndaki etkinliği yönerge doğrultusunda yapınız.

Hastanede çürük dişinizin yerine sağlam dişinizin çekildiğini
öğrendiniz. Ne yapardınız?
a) Diş hekimiyle kavga ederdim.
b) “Ah, ah! Zaten bende şans olsa!” diyerek kaderime razı olurdum.
c) Diş hekimini yetkili makamlara şikâyet ederdim.
Yanlış dişim çekildiğinden…
82
HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİMİZ
Demokratik bir toplumda insanlar sorunlarını uzlaşarak çözer. Hakkımızı aramak için
başvuracağımız bazı yollar vardır. Bunun için başvuracağımız ilk yol karşı tarafla anlaşmaya
çalışmaktır. Bu anlaşma bizzat karşı tarafla konuşup tartışarak olabileceği gibi sözü dinlenen
birinin arabuluculuğu ile de olabilir.
Eğer karşı tarafla yine anlaşamazsak hukuk kurallarının bize tanımış olduğu yollara başvururuz.
Hukuk kuralları, anlaşmazlığa düştüğümüzde uyulması gereken kurallardır. Bu
kurallar haksızlığa uğradığımızda bizi korur.
● Hakkımızı aramak için adliyeye gideriz ve mahkemede dava açarız. Mahkemede hâkim
davacı ve davalı tarafı dinler, onların öne sürdüğü delilleri değerlendirir ve kimin haklı olduğuna
karar verir. Eğer mahkemede hakkımızı nasıl arayacağımızı bilmiyorsak bir avukat
tutarız. Avukatlar bizim dava açmamıza ya da bize karşı dava açılırsa savunma yapmamıza
yardımcı olurlar. Eğer bir avukat tutmak için yeterli paramız yoksa avukatların meslek kuruluşu
olan baroya başvururuz. Maddi durumumuzun iyi olmadığını kanıtlayabilirsek baro
bize yardımcı olur ve ücret istemeden bizim için bir avukat görevlendirir.
● Kimi zaman hakkımızın bir devlet kuruluşu tarafından çiğnendiğini düşünebiliriz. Örneğin;
belediye bizim evimizin bahçesinin bir kısmından yol geçirip bahçemizi almak isteyebilir.
Bu durumda bir dilekçe yazarak belediyeden hakkımızı isteriz. Belediye ile anlaşamazsak
idare mahkemesine başvururuz. İdare mahkemesi hâkimi davayı inceler, belediye
haksız ise yolun bahçemizden geçmesine müsaade etmez. Eğer yolun geçmesinde kamu
yararı (toplumsal fayda) varsa belediyenin bize kamulaştırma bedeli(istimlak) ödemesine
karar verir.
● Yaşadığımız yerlerde devletin veya başka kuruluşların bazı eylemlerinin zararlı sonuçlar
doğurabileceğine inanıyorsak kamuoyu oluşturup bu eylemlere engel olabiliriz. Örneğin;
yaşadığımız yere kurulacak olan bir fabrika soluduğumuz havayı, yaşadığımız çevreyi kirletecekse
kamuoyu oluşturarak buna engel olabiliriz. Kamuoyu oluşturmak için radyo, televizyon,
gazete, dergi, İnternet gibi medya araçlarından faydalanabiliriz. Halktan dilekçe ve
imza toplayarak hakkımızı arayabiliriz. Bazen de yetkili mercilerden izin alıp pankartlarla
gösteri yürüyüşü yapabiliriz. Böylece halkın duyarlılığını artırmış oluruz. Kamuoyu baskısı
sonucunda kurulacak fabrikanın yeri değiştirilerek çevremizi ve soluduğumuz havayı korumuş
oluruz.
Oyun oynarken nasıl herkesin uyması gereken kurallar varsa toplumsal düzenin sağlanması
için de herkesin uyması gereken hukuk kuralları vardır. Hukuk kuralları toplumsal
düzeni sağlar. Hukuk kurallarına uyduğumuz ve bu kuralları koruduğumuz sürece hak ve
özgürlüklerimiz korunacaktır. Kurallara saygısız olup onları çiğnersek yaşamımız da kuralların
olmadığı bir oyuna, yani kargaşaya dönüşür. Böyle bir toplumda hiç kimse kendisini

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir